الجمله مشترك است ، و تفصيل آن در علم دراية حديث مذكور است . و مجمل آنچه در اين كتاب به كار مىآيد ، آن است كه مسند ، حديثى است كه سند آن به معصوم عليه السلام متصل باشد ، بىآن‌كه آن را قطعى حاصل شود به واسطهء سقوط شخصى از آن . و مرفوع ، آن است كه قولى يا فعلى يا تقريرى به معصوم منسوب باشد ؛ خواه آن را قطعى يا ارسالى در سند عارض شود و خواه نشود . و مرسل ، آن است كه آن را از معصوم يا غير او روايت كند ، آن كس كه او را در نيافته و ملاقات نكرده ، بدون ذكر واسطه يا با ذكر واسطهء نامعين ، مثل اين‌كه مىگويد كه مردى از اصحاب ما ، يا مردى يا بعضى از اصحاب ما ، يا بعضى و امثال اينها . و مقطوع - و گاهى آن را منقطع نيز مىگويند - آن است كه در آن وقف [ شود ] بر يكى از تابعى و كسى كه در حكم او باشد ، و گاهى آن را بر چيزى اطلاق مىكنند كه شمولش از اين بيشتر است ؛ به حيثيتى كه شامل معلّق و مُرسل و منقطع الوسط و غير آن مىباشد . پس اگر آنچه از سند افتاده ، بيش از يكى است ، آن را مُعضَل مىگويند . يعنى : مشكل و اگر نه ، آن را منقطع گويند . و معلّق آن است كه از اول اسناد آن يكى يا بيشتر افتاده باشد . فائدهء دويم . علامهء حلى - رحمه اللَّه - در خاتمهء كتاب خلاصه در فائدهء سيم مىفرمايد كه : شيخ صدوق محمد بن يعقوب كلينى ، در كتاب كافى خود در بسيارى از اخبار فرموده است كه : چند نفر از اصحاب ما از أحمد بن محمد بن عيسى و از او نقل كرده كه فرموده است كه : مراد گفتهء من كه گفته‌ام چند نفر از اصحاب ما ، محمد بن يحيى و على بن موسى كميذانى و داود بن كوره و احمد بن ادريس و على بن ابراهيم بن هاشم است . و فرموده است كه : در هر جايى از كتاب مشار اليه خويش ذكر كرده‌ام كه چند نفر از اصحاب ما از أحمد بن محمد بن خالد برقى ، آنها على بن ابراهيم و على بن محمد بن عبداللَّه بن اذينه و احمد بن عبداللَّه بن أبيه و على بن حسن‌اند و فرموده است كه : در هر جايى از كتاب مشار اليه خود ذكر كرده‌ام كه چند نفر از اصحاب ما از سهل بن زياد ، آنها على بن محمد بن علّان و محمد بن ابى عبداللَّه و محمد بن حسن و محمد بن عقيل كلينىاند . فايده سيم . كلينى و غير او در بسيارى از اخبار حضرات ائمه معصومين را - صلوات اللَّه عليهم اجمعين - به لقب و كنيت ياد كرده‌اند و بعضى از آنها مختص است و بعضى از آنها اشتراك دارد ، و گفته‌اند كه أبوجعفر بدون قيد ، مراد از آن ، امام محمد باقر و أبوجعفر ثانى ، امام محمد تقى است و أبوالحسن اول ، على بن ابي طالب است و بعضى گفته‌اند كه امام موسى بن